Waarom gaan we zo graag de natuur in?

Waarom willen mensen zo graag lekker de natuur in? Nu we met meer dan de helft van de wereldbevolking in de stad wonen, wordt natuur schaars. Maar even in een bos zijn heelt, zo bewijst recent Japans onderzoek. Ook ayurveda raadt de natuur van harte aan. Maar wat is natuur eigenlijk?

Tja, wat is natuur? Volgens ayurveda is de hele natuur terug te brengen op de Pancha Maha Bhuta – vaak simpelweg vertaald als de ‘vijf elementen’. Die vijf elementen zijn Aarde, Water, Vuur, Lucht en Ether (of Ruimte).

“De Natuur Heelt”

Bhuta – in het Sanskriet – verwijst letterlijk naar de dingen die gewoonweg ‘zijn’, een soort oer-zijn. Met een kleine knipoog zouden we hier kunnen zeggen: “Dat is dan erg zen”. En toch ligt hier een belangrijke sleutel naar dat wat heelt. Want dat wat alleen maar ‘is’, is onschuldig, en kan alleen maar ‘hier en nu’ zijn. Zonder strings attached, zonder zorgen over verleden of toekomst. Het is dat waar we vaak veel geld voor betalen als we naar workshops of retreats gaan – om te komen bij dat gevoel van gewoonweg ‘zijn’ in het hier en nu. En op die manier wat geluk en heling te ervaren.

Wat is natuur? Vier van de vijf elementen: lucht, vuur, aarde en waterWij zijn de vijf elementen

Ayurveda is hier duidelijk over: mensen zijn onderdeel van de natuur, dus wij zijn de vijf elementen. Wij zijn opgebouwd uit dat wat gewoonweg ‘is’. Wat een rust zal dit geven! Het hier en nu is ín ons – we hoeven het niet buiten ons te zoeken! Makkelijk gezegd, moeilijker gedaan. Want we hebben als mensen ook een ‘denken’ en dat sleept ons voortdurend naar het verleden of naar de toekomst. Daar worden we soms letterlijk en figuurlijk niet goed van. Kennen we allemaal! Wat te doen? Als het binnen niet direct te vinden is, kunnen we volgens ayurveda buiten goed gebruiken om ons er weer aan te herinneren. Maar waarom zouden we dat doen? Redenen genoeg, zo zie je in deze video:

Natuur herinnert ons aan onze natuur

De natuur buiten biedt ons de vijf elementen aan. Ze houdt ze onder onze neus. En dat helpt ons de weg terug te vinden naar het hier en nu. Simpelweg daarom trekt de natuur ons zo aan: of het nu het bos is, of een andere vorm van de natuur. En in een afgeleide vorm is het vaak ook de oorzaak van onze fascinatie voor natuurfenomenen. Dat is een van de redenen waarom we vaak bewust of onbewust zo graag de natuur in trekken – al is het maar even wandelen in het bos of aan het strand. We willen ons graag ‘herinneren’ aan ons zijn van binnen. Simpel. Hier en nu. Gedragen en vol rust.

de natuur helpt ons terug naar het hier en nu

Wat is de natuur als je ze bekijkt vanuit de vijf elementen? En welk gevoel hoort hierbij?

  • Aarde – landschappen, bergen, rotsen – een gevoel van ‘aarding’
  • Water – meren, rivieren, zeeën – een gevoel van ‘vloeien’
  • Vuur – bliksems, de zon, kampvuur – een gevoel van ‘intensiteit’
  • Lucht – wind, storm, zwoel briesje – een gevoel van ‘beweging’
  • Ether – uitzicht, de blauwe hemel, oneindige vergezichten – een gevoel van ‘ruimte’

De elementen en onze zintuigen

Ayurveda legt een verband tussen de vijf elementen en de vijf zintuigen. Dat deden de oude Grieken ook al. Ook in die traditie werd al gezegd: ‘de natuur heelt’ en dat werkt nog beter als je je vijf zintuigen weet te synchroniseren met de vijf natuurelementen. Bekijk hier hoe dat kan:

  • Aarde – ruiken & neus – heerlijk geuren brengen rust en heling
  • Water – proeven & tong – natuurlijke smaken doen lichaam en emoties goed
  • Vuur – zien & ogen – kijken naar de natuur werkt helend
  • Lucht – voelen & huid – voelen van de elementen komt via de huid naar binnen toe en volet vaak lekker en genezend
  • Ether – horen & oren – luisteren naar natuurgeluiden helpt ons meer rust te vinden, ruisen van boombladeren in de wind, geluid van de zee, enzovoorts

Natuur en fysiologie

Het oude Griekse woord voor natuur was ‘physis’: daar is ook ons woord fysiologie van afgeleid. Onze fysiologie is ons natuur-systeem in ons: de dynamiek van de vijf elementen binnenin ons zelf. Ayurveda zegt: als we dat beter leren kennen en bewust kunnen ervaren, maken we verbinding met het ‘hier en nu’ in onszelf. En hoe dat in een eigen levensstroom altijd nieuwe vormen aanneemt – terwijl het toch hier en nu blijft. Dat is de kern van meditatie, de kern van mindfulness, de kern van gelukkig zijn. Physis was voor de oude Grieken ook een aanbeden godin: de godin van de natuur.

wat is natuur: mediteer buitenPrakriti: de ayurvedische godin van de natuur

In ayurveda is dat ook bekend: daar wordt de godin van de natuur ook wel Prakriti genoemd. Het is de godin van de allesomvattende natuur – met het universum als kind van haar baarmoeder. Maar het is ook de kern van onze innerlijke fysiologie: wat wel onze constitutie of onze ‘natuur’ genoemd wordt. Afhankelijk van welke van de vijf elementen het sterkst vertegenwoordigd zijn in onze ‘natuur’, gebruikt ayurveda drie namen voor drie hoofdgroepen daarbinnen – dat worden de drie dosha’s genoemd:

  • Vata-natuur: mensen bij wie de elementen Lucht en Ether hun fysiologie – hun biologische natuur – het meest bepalen.
  • Pitta-natuur: mensen bij wie de elementen Vuur en Water hun fysiologie – hun biologische natuur – het meest bepalen.
  • Kapha-natuur: mensen bij wie de elementen Water en Aarde hun fysiologie – hun biologische natuur – het meest bepalen.

Ken je innerlijke natuur en vind geluk

Ayurveda helpt mensen dichter bij hun ware natuur te leven. Dat brengt een diepe vorm van oer-geluk, van oer-zijn, met zich mee. Diep van binnen weten we dit ook – ieder van ons. Zo buiten, zo binnen; en zo binnen, zo buiten. Dat zijn de wetten van de natuur, volgens ayurveda. Daarom helpt het om diepgaand contact te maken met de natuur – of dat nu van buiten of van binnen is. Beide wegen dienen dat doel, en uiteindelijk is er geen onderscheid. Terug naar ons ‘oer-geluk’, daar gaat het om!

Wat is natuur: de weg naar oergelukMeer