Ontgiften lichaam hip, maar eeuwenoud

Nog niet zo lang geleden had detoxen een negatief imago. Ontgiften zou onzin zijn, omdat ons lichaam dat zelf al doet. Maar tegenwoordig hoor je er juist helemaal bij als je aan je detox-sapje nipt. Ineens willen we massaal ons lichaam een handje helpen en is iets eeuwenouds weer modern geworden. 

En daar ben ik persoonlijk heel blij mee, want sinds ik met ayurveda bezig ben, heb ik ook de voordelen van zo’n interne schoonmaak leren kennen. Het is een ontdekkingsreis naar je ‘echte ik’, waarin je jezelf onderweg behoorlijk tegenkomt. Zo wilde ik mezelf nú beter voelen, wat me leerde dat ik heel streng kan zijn voor mezelf en voor anderen. Door te leren accepteren dat dingen zijn zoals ze zijn, begint de energie langzaamaan weer te stromen; de druk neemt af. Zo leverde het afzien aan het einde van de rit gelukkig ook een betere relatie met – en liefde voor – mezelf op. Ik kan het dus iedereen van harte aanbevelen!

Lees verder na de foto

Doel van ontgifting lichaam is zelfontwikkeling

Ontgiften lichaam volgens ayurveda

Nu gebruik ik in het intro de term ‘detox-sapjes’, om je direct een beeld te geven bij de huidige trend. Je kent namelijk vást iemand in je omgeving die een sappenkuur heeft gedaan om te ontgiften. Of als je zoekt op detoxen, dan vliegen de sappen je om je oren. Prima, maar de ayurveda doet het anders.

Tijdens een ayurvedische detox maak je de boel namelijk niet schoon met sapjes, maar met lichtverteerbaar wárm eten. Fruit(sap) is tijdens zo’n ontgiftingskuur zelfs uit den boze, want dat is te koud en stimuleert je spijsverteringsvuur juist niet.

Wat mag je dan wel? Zelf heb ik al meerdere malen een week of langer alleen maar mungbonen en gestoomde groente gegeten. Maar het verschilt van persoon tot persoon – en ook per behandelaar – wat je precies mag eten. Het is in ieder geval altijd voedzaam en licht verteerbaar; dus geen vlees, tarwe, gefermenteerde voeding en zuivel en wel veel gare groentes. Want zo ontzie je je spijsvertering, waardoor je interne vuurtje zich kan richten op project ontgiften lichaam.

Is een detox-vakantie wat voor jou?

Panchakarma: ayurvedische ontgiftingskuur

Zo’n week mungbonen eten is natuurlijk leuk (nouja, leuk…), maar ayurveda kent nog een intensere vorm van je lichaam detoxen: de panchakarma.

Een panchakarma is een uitgebreide ayurvedische ontgiftigingskuur, waarbij je lichaam aan de buitenkant en binnenkant gereinigd wordt en die een stuk dieper werkt dan alleen reinigen door middel van voeding. Onderdeel van de behandelingen zijn dagelijkse (olie)massages.

Panchakarma oliemassageOntstaan kwaaltjes en ziekte

Om het principe van de ayurvedische detox en panchakarma beter te begrijpen, is een korte inleiding in de ayurvedische ziekteontwikkeling heel verhelderend. Ayurveda ziet ziektes en kwaaltjes namelijk als een onbalans in één (of meerdere) van de drie dosha’s. Héél kort en eenvoudig gezegd ontstaat een ziekte of kwaal als volgt.

Persoonlijke emmertjes

Iedereen is geboren met een persoonlijke constitutie. Dit is jouw ‘blauwdruk’, waarin een bepaalde verhouding aan de dosha’s staat vastgelegd. Die hoeveelheid is een persoonlijke graadmeter voor gezondheid.

Laten we zeggen dat iedereen drie dosha-emmertjes (één voor vata, één voor pitta en één voor kapha) heeft waarbij op elke een streepje staat. Zo weet je precies hoe vol elke emmer moet.

Stel dat dit hieronder mijn emmertjes zijn. Ik heb een pitta-kapha constitutie, dus in de eerste emmer moet een beetje vata, in de tweede veel kapha en in de derde nog wat meer pitta. Wanneer ze precies tot aan de streep gevuld zijn, voel ik me tip-top in balans. Maar als er teveel of te weinig in een emmer zit, is de desbetreffende dosha uit balans en kan ik daar last van hebben.

Uitleg constitutie adhv emmertjes, om ayurvedische detox uit te leggen

Een niet goed gevuld emmertje

Wanneer een emmertje te vol raakt, merk je dat eerst in de spijsvertering. Je kunt het herkennen aan bijvoorbeeld een opgeblazen gevoel of een zwaar gevoel na de maaltijd.

Doe je niks aan het vollopen van de emmer, dan loopt de emmer op gegeven moment over en komt de dosha in je bloed terecht. Het bloed vervoert de dosha door je lichaam en kan zo onder andere voor klachten beginnen te zorgen gerelateerd aan de huid, zoals een droge huid, pukkeltjes of roodheid.

Vervolgens – wanneer je de dosha niet terugfluit – gaat ze op zoek naar een zwakke plek in je lichaam, bijvoorbeeld een lichaamsdeel waar in de familie veel klachten mee zijn, of een plek waar je eerder problemen mee hebt gehad. Eenmaal daar aangekomen begint de dosha ook op die plek klachten te veroorzaken. En probeert vervolgens nog meer onbalans naar die plek te krijgen om zo een ziekte of ernstige klachten te veroorzaken.

buikpijn door onbalans in de dosha'sLuister naar de hints

Voordat een kwaal of ziekte zich dus manifesteert, legt het een hele weg af en laat daarbij de nodige hints achter. (“Joehoe, ik blaas je buik op; je hebt een beetje teveel van mij in je!”) Door goed naar je lichaam te luisteren, kun je een opkomende kwaal of ziekte dus al in een beginstadium in de kiem smoren.

Maar ook wanneer je dit niet tijdig hebt gedaan, is er volgens ayurveda nog wat aan te doen. Het is dan zaak om het proces weer om te keren, en de dosha weer netjes thuis te brengen naar zijn emmertje, in het spijsverteringsgebied.

Ayurvedisch detoxen of panchakarma

Met een ayurvedische detox – door licht verteerbaar te eten – kun je er zelf voor zorgen dat het teveel aan dosha in je spijsvertering verteert en zo vermindert. Je lichaam hoeft immers minder hard te werken om je eten te verteren en kan zo de ontsnapte dosha aanpakken.

Om een dosha aan te pakken die al buiten de spijsvertering problemen geeft, kan panchakarma uitkomst bieden. Tijdens zo’n ayurvedische ontgiftingskuur worden er van oorsprong vijf soorten behandelingen ingezet. Pancha betekent namelijk vijf en karma is Sanskriet voor actie.

De behandelingen werken diep op het lichaam en zorgen ervoor dat de dosha’s terug komen naar het spijsverteringskanaal. Waar ze vervolgens alsnog verteerd en verminderd kunnen worden.

Panchakarma massage met kruidenThuis detoxen

Ben je al wat beter bekend met de ayurveda en met het reinigen, dan is een ‘home pancha karma’ wellicht interessant voor je. In het boek De complete Ayurvedische Huisapotheek van Dr. Vasant Lad vind je onder andere een ayurvedische ontgiftingskuur die je thuis kunt doen. Let wel op: het líjkt misschien niet zo ingrijpend, maar deze kuur kan veel los maken. Begin er dus niet zomaar aan wanneer je nog helemaal geen kennis hebt van ayurveda en de ayurvedische manier van reinigen. Er zit vast een ayurveda behandelaar bij jou in de buurt die je erbij kan helpen.

Niet voor iedereen geschikt

Wat ten slotte heel belangrijk is om te vertellen: reinigen is niet voor iedereen en op elk moment van je leven geschikt. Kinderen, ouderen en zwangere vrouwen mogen het sowieso niet doen. Maar ook als je niet in die groep valt betekent het niet automatisch dat je zomaar kunt ontgiften. Je moet er lichamelijk en geestelijk wel ‘sterk’ genoeg voor zijn. Om dit te beoordelen, kun je het beste een afspraak maken met een ayurveda behandelaar.

Minderen is ook detoxen

Is ontgiften niet voor jou weggelegd, maar heb je toch behoefte aan een interne schoonmaak? Stop (tijdelijk) met iets waarvan je weet dat het niet goed voor je is en wat je maar blijft doen. Je neemt daarmee de stress weg die het je geeft én de ongezonde gewoonte zelf. Opgeruimd staat netjes!

Vind je ware natuur in het bos
Laura is vooral heel flex; als freelance schrijver flexibel qua werkplek, wat eten betreft flexitariër en als het om yoga gaat… een echte flexiyogi! Niet standaard heel lenig dus, maar zeker bekend met de voordelen van yoga. Gaandeweg heeft ze ontdekt dat gezonde voeding & levensstijl echt haar ding zijn. Met oren en ogen altijd open, ontdekt ze eeuwenoude en gloedjenieuwe mogelijkheden om helemaal zen te worden. Ze hoopt jou daarin te kunnen inspireren. Namasté!