Waarom de neem tree zo’n wonderboom is

Al eeuwenlang wordt het gezien als dé wonderboom in India: de neem boom (neem tree). Koorts, huidziekten, brandwonden en ontstekingen: neem helpt er tegen. Traditioneel wordt neem (zeg ‘niem’) ook veel toegepast als ontsmettingsmiddel in ayurvedische medicijnen. Wat zijn de geheimen van neem?

De neem tree, of neemboom (CC, J.M.Garg
De neem tree, of neemboom (CC, J.M.Garg

De westerse wetenschap heeft de krachtige eigenschappen van de neemboom (Azadirachta indica) ontdekt. Het middel wordt steeds vaker verwerkt in cosmetische en farmaceutische producten.

Na onderzoek bleek dat neem diverse actieve, geneeskrachtige bestanddelen bevat die bovendien effectief zijn als pesticide en insecticide. Zo wordt een van de delen in neem in de tropen in de thee gebruikt als middel tegen malaria. En twee andere stoffen werken tegen virussen en schimmels.

Hoewel alle delen van de neemboom worden verwerkt in ayurvedische medicijnen, zijn het vooral de bast, het blad en de olie die veel effect hebben.

De bast van de neem tree

De neem tree-bast heeft volgens de ayurveda verkoelende, bittere en wrange eigenschappen. Traditioneel wordt de bast gebruikt bij vermoeidheid, kapha-dosha-imbalans, lintwormen, koorts en hongerverlies. Als ontsmetter en bloedstoller zijn medicijnen gemaakt uit de bast zeer effectief in het genezen van wonden.

Maar het meest wordt de bast van de neemtree gebruikt om het gebit te reinigen. Gewoon door een twijgje van de boom af te breken en erop te kauwen. De bast voorkomt dat het tandvlees gaat bloeden, tandbederf en een slechte adem. Lang voor de uitvinding van de tandpasta!

klik hier voor neemproducten

Het magische neemblad

Ayurvedische geschriften zijn lyrisch over het magische effect dat neemblad heeft op de huid. Het blad werkt als ontsmetter, tegen schimmels en ontstekingen. Zo kan het ingezet bij eczeem, ringwormen en acne. Het blad kan direct tot pasta worden vermalen en aangebracht op wonden, zweren en bij huidziekten.

Neemblad is zowel scherp, als wrang van smaak. In de ayurveda is het neemblad hierdoor met name nuttig bij vatastoornissen. Het verwijdert ama en andere gifstoffen uit het lichaam, zuivert het bloed en neutraliseert schadelijke vrije radicalen. Ook is het verzorgend voor het haar.

Neemblad is net als de bast een krachtig antibacterieel en antiviraal middel. Nog steeds strooien mensen in India verse neembladeren bij het bed van mensen met griep en koorts, of ze hangen een bundel bladeren bij de voordeur. De lucht die hierlangs komt wordt gezuiverd, zodat de ruimte binnen wordt gedesinfecteerd en verspreiding van ziekte wordt voorkomen.

Neemolie

Olie van de neem tree wordt verkregen door de zaden van de boom te vermalen. Neemolie wordt toegepast bij huidproblemen, hoofdluis, roos en als zuiveraar in aromatherapie.

Heb je geen neemboom in je achtertuin staan? Niet getreurd. Het middel is onder meer verkrijgbaar in tandpasta, kruidenpreparaten, huidverzorging en als olie.

Erik van den Berg is tekstschrijver en eindredacteur van Yogisan.nl. Erik werkt sinds 2008 als redacteur bij de VPRO. Of het nu de roots van de westerse yoga is, ayurvedische wondervruchten, of tantratempels in Tibet: zijn brede interesse is drijvende kracht achter al zijn artikelen. Hij wil bezoekers van Yogisan meenemen langs onontdekte plekken in de wereld van yoga, ayurveda en mindfulness.