Muziektherapie: meer muziek in je leven met ayurveda

Houd jij ook zo van muziek? Muziek is een universele taal die ons menselijke bestaan op vele manieren beïnvloedt. Het is een middel om te communiceren. Die communicatie kan plezierig zijn en bovendien helend werken. Binnen ayurveda is muziektherapie een van de manieren om je gezondheid te ondersteunen.

Muziek is een eeuwenoud onderdeel van ayurveda, de holistische gezondheidsleer uit India. Sinds mensenheugenis heeft muziek deel uitgemaakt van alle culturen en heeft daarin een functie gehad – waaronder die van het ondersteunen van onze gezondheid. Er zit muziek in het leven – en ayurveda maakt daar op helende wijze gebruik van. Hoe? Lees het hier, en geniet van de helende ayurvedamuziek (videos) verderop in dit artikel en deze hieronder om vata te balanceren.

Vata: The Soaring Soul by Yuval Ron presented by Metta Mindfulness Music

Veda’s, ayurveda en muziek

De Samaveda – één van de vier klassieke Veda’s – gaat voornamelijk over muziek. Grote componisten in India hebben zich beziggehouden met muziek als therapie, en doen dat tot op de dag van vandaag nog steeds. Het woord ‘rasa’ staat in ayurveda voor ‘sappig’, ‘smaak’, ‘levenslust’, ‘emoties’, en ‘muziek’ of ‘melodie’.

Muziek is essentieel in ons leven: het maakt ons leven sappig, we kunnen er onze emoties mee uitdrukken, het geeft smaak aan het leven, en via dansen op muziek brengen we onze lymfesappen op een gezonde manier in beweging.

Muziek geeft smaak aan het leven

De drie doshas en muziektherapie

De doshas – de drie ‘biokrachten’ waar ayurveda over spreekt – kunnen op een effectieve manier door muziek worden beïnvloed: we hebben het dan over ayurvedische ‘muziektherapie’. In ayurveda gaat men ervan uit dat iedere aandoening wordt veroorzaakt door een verstoring van een of meerdere van de drie doshas: vata, pitta of kapha. Deze drie doshas reguleren onze gehele fysiologie en gezondheid. Ze doen dat onder andere met behulp van de natuurlijke ritmen van tijd en geluidsvibraties.

Muziek beïnvloedt de hypofyse

Muziek beïnvloedt de hypofyse, een klein maar enorm belangrijk orgaantje in ons hoofd. De hypofyse en andere klieren in het lichaam maken hormonen en stoffen aan die het zenuwstelsel en de bloedcirculatie beïnvloeden. Wil muziek een helende werking hebben, dan moeten de cellen in een bepaalde trilling worden gebracht. Het zijn deze bepaalde trillingen die het bewustzijn van een ziek persoon soms zodanig kunnen beïnvloeden, dat er een verandering in de richting van gezondheid kan plaatsvinden.

Muziek en emoties

De juiste soort muziek helpt mensen te ontspannen en nieuwe krachten op te doen. Zo kan een goede keuze van muziek ook op de werkvloer leiden tot bijvoorbeeld meer efficiëntie en werkplezier. Het luisteren naar passende muziek kan helpen bij het onder controle houden van negatieve tendensen van onze persoonlijkheid, zoals je teveel zorgen maken, het hebben van vooroordelen, of kwaadheid en irritatie. Muziek kan verder positief uitwerken bij bepaalde lichamelijke klachten, waaronder ook pijn en spanning.

muziek en emotiesBioritmen en melodieën

Ayurveda is gebaseerd op en werkt met de bioritmen; vibraties en melodieën van de natuur. Ragas zijn klassieke Indiase muziekstukken. Ze werken met een eenzelfde systeem van bioritmen, vibraties en melodieën. Soms gaat het hierbij om meer algemene vibraties ofwel melodieën van de natuur, soms om mentale vibraties, maar een andere keer om heel specifieke vibraties zoals die van het (kloppende) hart.

De muziek van een kloppend hart

Met name de muziek van de tabla (een druminstrument uit de Indiase klassieke muziektraditie) is gebaseerd op het ritme van het menselijke hart. Het menselijke hart kent verschillende patronen van kloppen, mede afhankelijk van de tijden en daarbij behorende ritmen, vibraties en ‘gezangen’ van de dag. En die tijden van de dag worden weer beïnvloedt door de drie doshas: vata, pitta en kapha – ieder daarvan met hun eigen specifieke eigenschappen en kwaliteiten. Je zou kunnen zeggen dat iedere dosha een eigen ‘melodie’ heeft, een eigen ‘lied’ zingt.

Ayurveda muziek: tabla - muziektherapie

De melodie van je leven

Zo is vata sneller, kapha langzamer en pitta intenser van aard. Die eigenschappen kunnen met betrekking tot het kloppen van het hart ondersteund of juist gebalanceerd worden. In de muzikale Ragas gebeurt dit actief door met bepaalde ritmen van de tabla te werken. Ieder deel van de dag staat onder invloed van een op dat moment overheersende dosha.

Ieder moment van de dag kent ook zijn eigen specifieke Ragas, wat terug te voeren is op de dosha-kwaliteiten van de specifieke momenten van de dag. Ragas werken via vibraties in op de doshas. Met een directe invloed op de lichaamscellen – en via een directe invloed op de hormoonklieren in het lichaam, die vervolgens stoffen afscheiden die de dosha’s kunnen beïnvloeden en kunnen aansturen.

Muziek voor ieder seizoen of tijd van de dag

Een van de unieke kenmerken van klassieke Indiase muziek is het toewijzen van specifieke momenten van de dag voor het spelen van bepaalde Ragas. Zo zijn er speciale Ragas voor de ochtenduren, weer andere voor de late middag, en weer andere voor de avond of nacht. Ook zijn er verschillende Ragas voor verschillende seizoenen van het jaar. De seizoenen staan eveneens ieder onder invloed van een overheersende dosha.

Ayurvedische muziek voor iedereen

Je hoeft niet naar klassiek Indiase muziek te luisteren om van de ayurvedische principes gebruik te maken. Die principes zijn universeel! Verschillende moderne musici hebben er al vruchtbaar gebruik van gemaakt en hun producties zijn o.a. op internet te vinden en te beluisteren.

Ik heb er een voorbeeld van uitgezocht en wens je veel luisterplezier toe.

Prachtige muziek voor het in evenwicht brengen van pitta dosha:

Pitta: The Vital Flame by Yuval Ron presented by Metta Mindfulness Music

Prachtige muziek voor het in evenwicht brengen van kapha dosha:

Kapha: Gaia’s Womb by Yuval Ron presented by Metta Mindfulness Music

 

Over de specifieke muziektherapie-werking van Ragas: lees meer daarover in het volgende artikel.

Coen van der Kroon werd opgeleid in de Griekse en Latijnse klassieke talen en culturen. Via zijn masterscriptie trok hij de vergelijking tussen oud-Griekse- en ayurvedische geneeskunde. Hier begon zijn passie voor ayurveda. Sindsdien wijdt Van der Kroon zijn tijd aan de ayurveda en haar missie van ziektepreventie. Dat doet hij via publicaties, interviews en het doceren aan de The Academy of Ayurvedic Studies (AAS) die hij in 2005 oprichtte. Coen van der Kroon zal voor Yogisan artikelen schrijven over yoga en ayurveda, en als De Yogadokter praktisch advies geven.