Kinderyoga: ontwikkelen door bewegen en concentratie

Yoga helpt kinderen zichzelf te ontwikkelen door beweging en concentratie. Met kinderyoga leren kinderen op zichzelf te vertrouwen, dat ze mogen zijn wie ze zijn. Kinderyoga is daarom een prachtige hulp om bewust te groeien en groot te worden. Kinderyoga-docent Patty Jongemaets: ‘Bij kinderyoga leert een kind vertrouwen dat zijn of haar eigen gevoel juist is.’

Wat is het belang van kinderyoga?

Patty Jongemaets: ‘Ik heb voor de klas gestaan op een Montessorischool en ik ontdek steeds meer dat Maria Montessori een soort yogi was. Zij vond het belangrijk dat de kinderen zichzelf konden ontwikkelen door te bewegen en door concentratie. Het maakt niet uit waarop het kind zich concentreert als het maar ontdekt dat het een keer geconcentreerd bezig is geweest. En dat is wat je bij yoga ook doet, zodra je merkt hoe fijn een meditatie is ga je meer mediteren. Het maakt niet uit in welke vorm je iets ontdekt, als je de ervaring maar opmerkt.’

kinderyoga - concentratieZijn er meer invloeden van Maria Montessori?

PJ: ‘Ja, Montessori’s uitspraak ‘Laat je woorden geteld zijn’. Bij kinderen is het belangrijk dat je de bewegingen meedoet. Alleen woorden nemen kinderen niet op, dus in een kinderyogales laat je alles heel goed zien, je maakt het beeldend. Hoe je zelf reageert op een kind is ook van belang, dat je weet dat als een kind druk of onrustig is, dit geen onwil is. Dan kan je het kind even liefdevol bij je nemen. Wat ik ook mooi vind is dat kinderen van elkaar leren. De oudere kinderen leren aan de jongere kinderen waardoor er een natuurlijke samenwerking ontstaat. In de yoga gebruik je dat ook, zoals bij het ontstaan van de regels. Regels zijn fijn want dat geeft veiligheid. Als er een nieuw kind komt is het mooi dat een ander kind de regels uitlegt en die leert daar dan ook weer van.’

Wil je een voorbeeld geven van een regel?

PJ: ‘Een simpele regel is dat als we een visualisatie doen je ontspannen op je eigen mat ligt. Je mag wiebelen, maar dan wel op je eigen mat. Het is ook belangrijk dat een kind weet dat het voor zichzelf bezig is en ervaart hoe fijn dat is. Iedereen doet het goed op zijn eigen manier. Bij kinderyoga leert een kind vertrouwen dat zijn of haar eigen gevoel juist is. En ook krijgen kinderen meer begrip voor anderen, iedereen is anders en iedereen is ok. Niemand wordt op iets afgerekend. Er ontstaat acceptatie.’

Welke houdingen vinden kinderen fijn?

PJ: ‘De omgekeerde houdingen zoals de kaars. Van nature doen kinderen dat, de benen in de lucht, daar worden kinderen blij van. En ook de ‘Child’s pose‘, die is ook populair.’

kinderyoga - de kaarsWerken de kinderen ook samen?

PJ: ‘Wanneer de energie een beetje laag is bij een groep van bijvoorbeeld acht tot twaalf, dan is het leuk om een partneroefening te doen want daarmee komt de energie terug. Dat geeft vrolijkheid, blijheid. Bij kinderen jonger dan acht is de energie overigens niet gauw laag. Voor mij is het heel leuk om te zien hoe kinderen zich ontwikkelen in de loop van de tijd, ze blijven vaak heel lang bij mij op yogales. In de eerste groep van vier tot zes is het allemaal nog heel speels, dan zijn we het lichaam aan het leren kennen en ook de ander naast je. Al een beetje ontdekken wat behulpzaamheid is. Later gaan we daar allemaal meer op in. Ook op de deugden. Dat noem ik deugdenyoga.’

Hoe is Deugdenyoga ontstaan?  

PJ: ‘Bij volwassenen merkte ik dat ik tijdens de yogales niet alleen met houdingen bezig wilde zijn, daarbij miste ik iets. Ik werk dus graag thematisch. Tijdens een meditatie viel het me ineens te binnen, ik zou met deugden gaan werken. Daar heb je er meer dan honderd van. En zo is Deugdenyoga ontstaan. Eigenlijk omdat ik bij kinderyoga ook altijd met thema’s werk. Onbewust neem je natuurlijk altijd thema’s als concentratie of schoonheid mee, maar ook thema’s als kabouterbos of herfst.

Deugdenyoga ben ik later ook bij kinderen gaan toepassen. Als kinderen bijvoorbeeld iets laten zien van zichzelf, iets dat ze gemaakt hebben of iets dat ze kunnen, dan is het heel mindful om te kijken wat er dan zo goed of leuk aan is. Om een deugd te noemen, bijvoorbeeld ‘Dat heb je heel creatief gedaan’ of ‘Je kunt zien dat je hier heel veel aandacht aan hebt besteed’. En daar groeien kinderen van.’

kinderyoga - deugdenyogaHoe werk je een deugdenthema uit? 

PJ: ‘Bij jonge kinderen door het in verhaalvorm aan te bieden. Bij mijn boek ‘Deugdenyoga voor Kinderen’ zitten twaalf deugdenkaartjes en die gebruik ik bij kinderen vanaf zeven jaar. Als het kaartje ‘behulpzaamheid’ getrokken wordt vertel ik bijvoorbeeld dat de kabouters samen hout hakken en elkaar helpen. Aan de orde kan dan ook komen dat hulp vragen soms best moeilijk is en dan gaan we eerst maar eens krachtig leren staan. Daarbij gebruik je het eerste chakra. Of het deugdenkaartje ‘aandacht’ wordt getrokken. Daar hoort een mooie mindfulness-oefening bij, bijvoorbeeld zien, horen, ruiken, proeven. Aandacht voor hoe een bloem ruikt in het voorjaar.’

Jij organiseert ook een Kinderyoga Festival?

PJ: ‘Ja, al veertien jaar. Eerst in de Roos in Amsterdam en vorig jaar in Blaricum, daar doen we dat op 16 september opnieuw. Yoga is plezier hebben en wat is er leuker dan elkaar feestelijk te ontmoeten. We gaan brullen als een leeuw, bewegen als een slang en op de grond stampen met olifantenpoten. Je eigen krachtstok of droompot maken. Het Kinderyoga Festival is bedoeld voor kinderen én ouders.’


Patty Jongemaets is oprichtster van Dolfijn Wellness en de Docentenopleidingen Kinderyoga en Deugdenyoga

Foto’s: Annet Eveleens

Win kaarten voor het Kinderyoga Festival

Wil jij meer weten over kinderyoga? Yogisan geeft twee vrijkaarten weg voor het Kinderyoga Festival, dit jaar in Blaricum op 16 september. Waarom zou je daar met je kind heen willen? De beste, leukste, meest ontroerende inzending wint kaarten. Stuur je inzending (maximaal 200 woorden) uiterlijk 17 april naar redactie@yogisan.nl. De winnaar ontvangt persoonlijk bericht.

Win boek over kinderyoga

Daarnaast geven we een exemplaar weg van het boek Chakrayoga voor kinderen, geschreven door Patty Jongemaets. Dit boek leert je over chakra’s en geeft yogadocenten inspiratie voor zeven volledige lessen Chakrayoga voor kinderen en tieners. In het laatste, extra lange hoofdstuk, staat beschreven hoe je de yogi’s kunt meenemen op een regenboogavontuur. Je kunt de ideeën ook gebruiken voor yogalessen voor volwassenen. Ouders, kinderen en tieners kunnen dit boek thuis gebruiken.

Waarom zou jij dit boek willen winnen? Stuur uiterlijk 17 april je reactie van maximaal 200 woorden naar redactie@yogisan.nl. De winnaar ontvangt persoonlijk bericht.

 

Corine Lepoutre is mindfulnesstrainer bij de Mindful Academy en freelance journalist, waaronder hoofdredacteur van Tijdschrift voor Yoga. Haar mediacarrière begon bij de landelijke radio en regionale tv en liep via de reisjournalistiek en videoproducties naar webjournalistiek. De focus ligt nu op mindfulness, yoga en spiritualiteit. Corine wil zoveel mogelijk mensen laten kennismaken met de positieve effecten van het beoefenen van aandachttraining en yoga. Bij Yogisan richt ze zich op mindfulness, interviews met yogi’s, reportages en videoproducties.