Wat is jouw ware natuur? Yogisan presenteert: de Yogadokter over dosha’s en ouder worden gedurende de verschillende levensfases.

Welke dosha is actief in welke levensfase?

Ayurveda deelt het leven van een mens, naar de drie doshas, op in drie perioden: de jeugd wordt overheerst door kapha dosha – het is een periode van voeding en groei. Voeding en groei zijn het meest verbonden met de elementen water en aarde, de twee elementen waar kapha dosha uit opgebouwd is.

In de puberteit komt pitta dosha om de hoek kijken en deze dosha overheerst de werkende periode van volwassenheid – het is een periode van actie en transformatie. Actie en transformatie zijn verbonden aan het element vuur, dat in het lichaam altijd in het element water huist. Pitta dosha is opgebouwd uit vuur en water, of beter gezegd, vuur in water!

Vata dosha overheerst de periode van ouderdom en uiteindelijk het proces van sterven – het is een periode van loskoppelen van de materie, onthechten en afbraak. Daarvoor zijn de elementen lucht en ruimte ‘nodig’: die helpen bij het oplossen van alles, terug naar het niets.

Gezond ouder worden volgens de dosha’s

Ayurveda deelt het leven dus op in een aantal belangrijke fasen. Daarbij vormen de overgangsfasen – de transities – momenten van extra aandacht. De belangrijkste reden van die extra aandacht is de opvatting dat bij iedere intense verandering of transitie de ‘koning van de doshas’ – namelijk vata dosha – extra actief wordt en door de ‘toename’ ervan dus ook makkelijk kan doorschieten in een verstoring.

Ook de andere doshas – pitta en kapha – kunnen in een overgangsfase, met name door de aard van die fase, extra betrokken raken. Een goed voorbeeld daarvan is te vinden in de toename van pitta dosha in een transitieperiode die we aanduiden met ‘puberteit’. Volgens ayurveda maakt een mens in de puberteit een transitie door. Ze gaat van de meer kapha-gerelateerde fase van de jeugd (waarin alles gedomineerd wordt door groei) naar een meer pitta-gerelateerde fase van volwassenheid (waarin het leven meer geregeerd wordt door actie). Hoe het vuur van pitta dosha in deze overgangsfase letterlijk en figuurlijk naar buiten breekt door middel van bijvoorbeeld acné wordt in een ander artikel op deze website verder besproken.

Ook transitiefases zoals geboorte, overgang, ouderdom en dood kunnen beter begrepen worden vanuit het perspectief van de drie doshas.

Over De Yogadokter

Of het nu hoofdpijn is, stress of huidverzorging – Yogadokter Coen van der Kroon geeft praktische tips aan de hand van yoga en ayurveda. Hij laat zien dat deze wetenschappen, die duizenden jaren oud zijn, nog altijd actueel zijn en praktisch toepasbaar.